Samorządy i spółki komunalne zyskały szansę na sfinansowanie kluczowych inwestycji w bezpieczeństwo. Właśnie ruszył pierwszy, otwarty nabór wniosków w ramach pożyczkowej części Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO), zasilany miliardowymi środkami z Krajowego Planu Odbudowy. Do dyspozycji sektora komunalnego oddano aż 5,6 mld zł na projekty zwiększające odporność lokalną.
Ruszył nabór wniosków dla samorządów na 5,6 mld zł. Jak zdobyć środki z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności?
Samorządy i spółki komunalne zyskały szansę na sfinansowanie kluczowych inwestycji w bezpieczeństwo. Właśnie ruszył pierwszy, otwarty nabór wniosków w ramach pożyczkowej części Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO), zasilany miliardowymi środkami z Krajowego Planu Odbudowy. Do dyspozycji sektora komunalnego oddano aż 5,6 mld zł na projekty zwiększające odporność lokalną.
Kluczowe parametry finansowania na jedno spojrzenie
Pożyczka oferowana przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) charakteryzuje się unikalnymi, skrajnie preferencyjnymi warunkami:
Finansowanie
Wnioskowana pożyczka
do 100%
Pokrywa pełne koszty kwalifikowalne netto projektu w przedziale od 2 mln do 500 mln zł[cite: 30, 31, 465, 466]. Podatek VAT nie podlega finansowaniu[cite: 35, 462]. Oprocentowanie dla JST wynosi stabilne 0%[cite: 28, 470].
Umorzenie JST
Podstawowa redukcja
20%
Możliwość całkowitego umorzenia jednej piątej wypłaconego kapitału pożyczki[cite: 29, 498]. Opcja ta dedykowana jest dla ponad 1800 gmin i powiatów z rządowej listy wskaźnikowej[cite: 29, 499].
Premia strategiczna
Tarcza Wschód
do 40%
Umorzenie pożyczki rośnie dwukrotnie (aż do 40%), jeśli projekt dotyczy infrastruktury drogowej lub mostowej realizowanej w pasie przygranicznym objętym programem Tarcza Wschód [cite: 34, 502-506].
Na co samorząd może przeznaczyć 5,6 mld zł?
Program skupia się na budowie fizycznej odporności miast i gmin. Środki z pożyczki można zainwestować w pięć głównych obszarów:
- Obiekty zbiorowej ochrony: Budowa, remonty oraz modernizacja schronów i ukryć dla ludności cywilnej.
- Cyberbezpieczeństwo: Wdrożenie zaawansowanych systemów i narzędzi ochrony danych oraz sieci IT.
- Systemy ostrzegania: Rozbudowa sieci wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania i alarmowania mieszkańców.
- Mobilność wojskowa: Modernizacja dróg, mostów i tuneli (odcinki do 20 km) w celu dostosowania ich do standardów logistyki armii.
- Sprzęt: Zakup lub remont pojazdów oraz wyposażenia specjalistycznego na potrzeby wojskowe lub dual-use.
Rozwiązania Exflo dopasowane do wymogów Funduszu
Nasze certyfikowane portfolio produktowe idealnie wpisuje się w rygorystyczne wymagania dotyczące sprzętu podwójnego zastosowania (dual-use) oraz infrastruktury wspierającej ochronę ludności, obronę cywilną i zarządzanie kryzysowe
Ważne wymogi proceduralne i terminy
Składając wniosek do właściwego terytorialnie regionalnego oddziału BGK, należy bezwzględnie pamiętać o kryteriach formalnych naboru:
- Zasada DNSH: Finansowane są wyłącznie projekty w 100% zgodne z unijną zasadą „nie czyń poważnej szkody środowisku”. Przedsięwzięcia o wartości przekraczającej 10 mln euro wymagają dodatkowo sporządzenia oceny wrażliwości na zmiany klimatu.
- Koszty niekwalifikowane: Środki z pożyczki nie mogą pokrywać podatku VAT, kosztów finansowych inwestycji oraz wydatków zgłoszonych wcześniej do rozliczenia w innych programach UE.
- Ramy czasowe: Nabór prowadzony jest w systemie ciągłym. Ostateczny termin na podpisanie umowy pożyczkowej mija 31 grudnia 2030 roku, a czas na realizację rzeczową i wydatkowanie środków upływa pod koniec 2036 roku.
Jak ubiegać się o dofinansowanie – krok po kroku
Procedura składania wniosków realizowana jest bezpośrednio przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). Ponieważ nabór ma charakter ciągły, o przyznaniu wsparcia decyduje kolejność prawidłowo złożonych i zweryfikowanych zgłoszeń. Aby otrzymać pożyczkę, dany podmiot musi wykonać następujące kroki:
- Krok 1: Przygotowanie dokumentacji techniczno-finansowej – Na tym etapie kompletujesz własne dokumenty projektowe: kosztorys inwestorski, program funkcjonalno-użytkowy (PFU) lub projekt budowlany. W przypadku JST kluczowe jest podpięcie aktualnej uchwały budżetowej oraz Wieloletniej Prognozy Finansowej (WPF), która dla analityków banku stanowi potwierdzenie zdolności do spłaty rat.
- Krok 2: Wypełnienie wniosku głównego – Pobierasz i wypełniasz oficjalny Wniosek o udzielenie pożyczki z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności. W formularzu wskazujesz cele strukturalne inwestycji, harmonogram realizacji oraz wnioskowaną kwotę (do 100% kosztów netto).
- Krok 3: Wypełnienie obligatoryjnych załączników – Do wniosku głównego musisz dołączyć wypełnione dokumenty środowiskowe i finansowe z bazy banku:
- Formularz oceny zgodności z zasadą DNSH (Do No Significant Harm) – szczegółowa deklaracja potwierdzająca neutralność klimatyczną projektu.
- Oświadczenie o braku podwójnego finansowania – dokument poświadczający, że te same koszty nie są pokrywane z innych dotacji UE.
- Krok 4: Złożenie dokumentacji – Kompletny zestaw przesyłasz drogą elektroniczną. Jeśli reprezentujesz samorząd lub spółkę komunalną, pełny pakiet spakowanych dokumentów naboru pobierasz i wysyłasz przez Portal Pożyczki FBiO dla Sektora Komunalnego. W przypadku firm prywatnych zarządzających infrastrukturą krytyczną, właściwe formularze pobiera się bezpośrednio poprzez Portal Pożyczki FBiO dla Przedsiębiorców.
Po złożeniu dokumentów bank dokonuje oceny formalnej oraz analizy ryzyka kredytowego. Po pozytywnej decyzji następuje podpisanie umowy pożyczkowej i uruchomienie transzy środków.
Podsumowanie
Uruchomienie Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności znosi dotychczasową barierę braku środków na ochronę ludności w regionach. Połączenie pożyczki 0% z opcją głębokiego umorzenia kapitału sprawia, że samorządy mogą bezkosztowo wdrożyć profesjonalne systemy obrony cywilnej. Sukces zależy teraz od elastyczności i szybkości działania – wdrożenie gotowych, certyfikowanych rozwiązań logistycznych to najprostsza droga do bezpiecznej gminy.
