Duży Strażak 2026: 648 mln zł na specjalistyczny sprzęt ratowniczy dla OSP i służb ratowniczych

Ruszyła kolejna edycja programu „Duży Strażak”, czyli Ogólnopolskiego programu finansowania służb ratowniczych, część 1. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zwiększył łączny budżet programu do 648 mln zł i przedłużył jego realizację do 2027 r. Wojewódzkie fundusze ochrony środowiska przeprowadziły w 2026 r. nabory wniosków na zakup samochodów ratowniczo-gaśniczych i specjalistycznego sprzętu ratowniczego.

Dla jednostek OSP, które znalazły się na liście uprawnionych, to jedno z największych źródeł dofinansowania sprzętu ratowniczego w Polsce. Poniżej wyjaśniamy, kto może otrzymać pieniądze, ile wynosi dotacja, jakie są terminy i na jaki sprzęt można je przeznaczyć.

Czym jest program Duży Strażak

„Duży Strażak” to potoczna nazwa części 1 programu priorytetowego NFOŚiGW „Ogólnopolski program finansowania służb ratowniczych”. Jego celem jest wsparcie zakupu specjalistycznego sprzętu wykorzystywanego w akcjach ratowniczych i przy usuwaniu skutków zagrożeń: pożarów, powodzi, katastrof naturalnych, poważnych awarii i skażeń środowiska.

Narodowy Fundusz nie udziela dotacji jednostkom OSP bezpośrednio. Środki trafiają do wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW), które ogłaszają nabory, oceniają wnioski i podpisują umowy z jednostkami (odpowiedź na interpelację poselską). Dlatego nazwy i terminy naborów różnią się między województwami, np. w Wielkopolsce prowadzono osobno nabory „Duży Strażak 2026” i „Duży Strażak II”.

Duży Strażak 2026 w liczbach

Kto może otrzymać dofinansowanie z programu Duży Strażak

Program nie jest naborem powszechnym. O dotację mogą ubiegać się wyłącznie podmioty z listy sporządzonej w ramach Porozumienia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Klimatu i Środowiska z 23 lutego 2021 r. w sprawie współdziałania w zakresie zwalczania zagrożeń dla środowiska. Lista na 2026 r. pochodzi z 21 maja 2026 r. Z programu wyłączone są państwowe jednostki budżetowe, w tym jednostki PSP.

Lista wskazuje nie tylko jednostki, ale też sprzęt, którego zakup ma być dofinansowany, jego koszt i uzasadnienie (odpowiedź na interpelację w sprawie finansowania OSP). W praktyce o tym, czy OSP otrzyma wsparcie, decyduje więc wcześniejsze zgłoszenie potrzeb przez komendy PSP i struktury ZOSP RP.

Kryteria dostępu we wniosku

Program określa jedenaście kryteriów dostępu. Niespełnienie któregokolwiek z nich oznacza odrzucenie wniosku. Najważniejsze z nich to:

• wnioskodawca i przedsięwzięcie są wskazane w ramach porozumienia ministrów,
• wniosek złożono w terminie, na obowiązującym formularzu, kompletny i prawidłowo podpisany,
• przedsięwzięcie nie zostało zakończone przed złożeniem wniosku,
• wnioskodawca wywiązuje się ze zobowiązań publicznoprawnych i cywilnoprawnych,
• w ostatnich 3 latach NFOŚiGW nie rozwiązał z wnioskodawcą umowy z jego winy.

Ile wynosi dofinansowanie dla OSP

Według treści programu priorytetowego dotacja może wynieść:

Koszt kwalifikowany jednego przedsięwzięcia nie może być niższy niż 200 tys. zł. Kosztem kwalifikowanym nie jest zakup w formie leasingu, a podatek VAT można uwzględnić tylko wtedy, gdy jednostka nie ma możliwości jego odliczenia.

Ważne: szczegółowe zasady, w tym intensywność dofinansowania w danym województwie, określa ogłoszenie o naborze właściwego WFOŚiGW. Przed planowaniem zakupu warto sprawdzić aktualną dokumentację naboru w swoim województwie.

Na jaki sprzęt ratowniczy można otrzymać dotację

Program finansuje zakup:

• nowych samochodów ratowniczo-gaśniczych oraz samochodów specjalistycznych dla ratownictwa górskiego i wodnego,
• nowego, nieużywanego sprzętu specjalistycznego, wyprodukowanego nie wcześniej niż w ciągu 2 lat kalendarzowych przed rokiem zakupu.

Zakupy rozlicza się według efektów rzeczowych. Oprócz samochodów pożarniczych lista efektów obejmuje m.in. sprzęt ratownictwa ekologicznego, sprzęt ratownictwa chemicznego, sprzęt ratownictwa technicznego, ratowniczy sprzęt pływający, sprzęt ochrony osobistej oraz sprzęt do usuwania i przeciwdziałania zagrożeniom środowiska. Dzięki temu w ramach jednego przedsięwzięcia można doposażyć jednostkę w sprzęt do działań przeciwpowodziowych, przeciwpożarowych i chemiczno-ekologicznych.

Terminy: jak przebiega edycja 2026

Nabory prowadzą wojewódzkie fundusze, każdy we własnym terminie. Przykładowo WFOŚiGW w Poznaniu przyjmował wnioski do 11 września 2026 r., a wnioski składano przez Generator Wniosków i skrzynkę ADE lub ePUAP funduszu. Samo przesłanie wniosku w generatorze nie oznacza jego złożenia.

1. 1
   Lista z porozumienia ministrów

   MSWiA i resort klimatu uzgadniają listę jednostek i sprzętu. W 2026 r. lista pochodzi z 21 maja.

2. 2
   Nabór w WFOŚiGW

   Fundusze wojewódzkie ogłaszają nabory. W 2026 r. większość odbyła się w sierpniu i wrześniu.

3. 3
   Umowa dotacji

   Umowy z jednostkami podpisuje się do 31 grudnia 2026 r.

4. 4
   Zakup i rozliczenie

   Faktury za sprzęt muszą zostać wystawione najpóźniej do 30 czerwca 2027 r.

5. 5
   Okres trwałości

   Przez 5 lat od zakończenia przedsięwzięcia sprzęt musi służyć zgodnie z przeznaczeniem.

Jednostki, które podpisały umowy, są teraz na etapie przygotowania zakupów. Te, które nie znalazły się na liście w 2026 r., powinny zgłosić swoje potrzeby sprzętowe komendzie powiatowej PSP i oddziałowi ZOSP RP przed ustalaniem listy na kolejny rok.

Sprzęt Exflo dla OSP w programie Duży Strażak

Jako polski producent rozwiązań z tkanin technicznych dostarczamy sprzęt, który odpowiada kategoriom finansowanym w programie: od przenośnych zbiorników przeciwpożarowych, przez zapory przeciwpowodziowe, po maty do dekontaminacji i wanny wychwytowe do ratownictwa chemiczno-ekologicznego. Produkty po złożeniu zajmują mało miejsca w samochodzie i w strażnicy, a rozstawia się je w kilka minut.

Przenośne zbiorniki przeciwpożarowe Hydronion

Hydronion to otwarte, samonośne zbiorniki od 5000 l ze świadectwem dopuszczenia CNBOP-PIB nr 5753/2025 i przyłączami Storz 110. Pozwalają napełniać zbiorniki typu bambi bucket.

Zobacz produkt →

Zapory przeciwpowodziowe Exflooder

Exflooder to napełniane wodą rękawy z tkaniny PVC 900 g/m² o wysokości 22, 45 lub 90 cm, z certyfikatem zgodności CNBOP-PIB nr 0052/2025. Alternatywa dla worków z piaskiem.

Zobacz produkt →

Maty do dekontaminacji ludzi i pojazdów

Maty dekontaminacyjne z tkaniny EVA 1000–1365 g/m² z pneumatycznymi ściankami 20 cm. Wersje dla ludzi oraz dla pojazdów, nawet do 12,66 × 5,20 m.

Zobacz produkt →

Wanny wychwytowe EFB

Wanny EFB w wersji Starter (PVC) i Plus (EVA) ze składanymi ściankami, które pozwalają wjechać do wanny. Szybko ograniczają rozlewisko przy awarii zbiornika lub pojazdu.

Zobacz produkt →

Maty i wanny dekontaminacyjne należą do podstawowego wyposażenia stanowiska dekontaminacji pojazdów opisanego w materiałach PSP dotyczących dekontaminacji. Ponieważ minimalny koszt przedsięwzięcia w programie wynosi 200 tys. zł, nasze produkty najczęściej wchodzą w skład większego pakietu wyposażenia jednostki. Pomagamy przygotować specyfikację i dokumentację techniczną potrzebną do wniosku i przetargu. Kwalifikowalność konkretnego zakupu zawsze zależy od listy z porozumienia i zasad naboru w danym województwie.

Podsumowanie

Program „Duży Strażak” to jedno z największych źródeł dofinansowania specjalistycznego sprzętu ratowniczego dla OSP. Wyższy budżet i przedłużenie programu do 2027 r. oznaczają, że jednostki z umowami podpisanymi w 2026 r. mają czas na przemyślane zakupy do połowy przyszłego roku.

Kluczem do skorzystania z programu jest wczesne przygotowanie: zgłoszenie potrzeb sprzętowych na etapie tworzenia listy, kompletna dokumentacja i sprzęt, który realnie zwiększy możliwości jednostki w działaniach przeciwpożarowych, przeciwpowodziowych i chemiczno-ekologicznych.

Źródła

• Program priorytetowy NFOŚiGW „Ogólnopolski program finansowania służb ratowniczych. Część 1)”, wersja udostępniona przez WFOŚiGW w Poznaniu (sierpień 2026 r.)
• Program priorytetowy NFOŚiGW „Ogólnopolski program finansowania służb ratowniczych. Część 1)”, wersja z lipca 2025 r.
• WFOŚiGW w Poznaniu: Ruszył nabór wniosków w programie Duży Strażak 2026
• WFOŚiGW w Poznaniu: Ruszył nabór wniosków w programie Duży Strażak II (19.08.2026)
• Sejm RP: odpowiedź na interpelację nr 4927 w sprawie wsparcia OSP ze środków NFOŚiGW
• Sejm RP: odpowiedź na interpelację nr 822 w sprawie finansowania pojazdów pożarniczych ze środków NFOŚiGW i WFOŚiGW
• gov.pl: Dekontaminacja pojazdów – załącznik D.3.3

Dostęp do źródeł: 05.11.2026 r.