Jaka powinna być pojemność wanny wychwytowej?

12.05.2022
Jaką pojemność powinna posiadać wanna wychwytowa? Odpowiedź na to pytanie brzmi niestety: “to zależy”. Stan prawny w Polsce, w zakresie bezpiecznego magazynowania substancji niebezpiecznych nadal w tym zakresie jest niejednoznaczny. W poniższym artykule wyjaśnię, skąd wynika ta niejednoznaczność i od czego zależy litraż wanny.

Jaka powinna być pojemność wanny wychwytowej?

Pojemność wanny wychwytowej

Jaką pojemność powinna posiadać wanna wychwytowa? Odpowiedź na to pytanie brzmi niestety: “to zależy”. Stan prawny w Polsce, w zakresie bezpiecznego magazynowania substancji niebezpiecznych nadal w tym zakresie jest niejednoznaczny. W poniższym artykule wyjaśnię, skąd wynika ta niejednoznaczność i od czego zależy litraż wanny.

Od czego zależy pojemność wanny wychwytowej?

Na początku musimy określić co będzie przechowywane w wannie:

  • Odpady ciekłe palne: koniecznie sprawdź “Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 lutego 2020 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, jakie mają spełniać obiekty budowlane lub ich części oraz inne miejsca przeznaczone do zbierania, magazynowania lub przetwarzania odpadów” – zobacz więcej
  • Materiały trujące lub żrące w zbiornikach podlegających pod Urząd Dozoru Technicznego (UDT): koniecznie sprawdź “Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 16 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe przeznaczone do magazynowania materiałów trujących lub żrących” – zobacz więcej
  • Pozostałe substancje niebezpieczne (wystarczy piktogram na opakowaniu) lub stwarzające ryzyko wypadku po rozszczelnieniu się pojemnika / instalacji: obowiązują zasady tworzenia bezpiecznych stanowisk pracy i pozostałe przepisy – zobacz więcej

Rodzaje substancji, a wymagana pojemność wanny wychwytowej

Zestawienie różnic wynikających z przechowywanej substancji na konkretnej wannie wychwytowej:

Rodzaj substancjiWiodąca podstawa prawnaWymagana pojemność wanny lub tacy ociekowej
Ciekłe
odpady
palne
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 lutego 2020 r. (…)25% całkowitej objętości magazynowanych ciekłych odpadów palnych.

110% pojemności pojedynczego największego opakowania, pojemnika jednostkowego lub zbiornika przenośnego – w zależności od tego, która z tych wartości jest większa.

Konkretne wskazania techniczne dotyczące wymiarów i budowy wanny wychwytowej.

Substancje trujące i żrące (nadzór UDT)Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 16 kwietnia 2002 r. (…)Minimum 100% pojemności jednego zbiornika: Urządzenie zabezpieczające przed wyciekiem powinno mieć pojemność nie mniejszą niż pojemność zbiornika, który zabezpiecza.

75% pojemności dwóch zbiorników lecz nie mniejsza niż pojemność większego zbiornika.

50% pojemności trzech i więcej zbiorników ale nie mniejsza niż pojemność największego zbiornika.

Pozostałe substancje stwarzające zagrożenieKodeks Pracy

Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej / Społecznej

Wewnętrzne zasady bezpieczeństwa Przedsiębiorstwa

Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.

Dobre praktyki: nie mniej niż 25% całkowitej objętości magazynowanych w niej substancji lub 110% pojemności pojedynczego, największego pojemnika

źródło: opracowanie własne

W przypadku przechowywania ciekłych odpadów palnych oraz substancji trujących i żrących w zbiornikach podlegających pod dozór UDT, wymagania dotyczące pojemności wanien wychwytowych są jasno sprecyzowane. Pozostała, prawdopodobnie największa grupa pracodawców musi, korzystając z organów doradczych – pracowników służby BHP lub ekspertów, oprzeć się na ogólnych przepisach i “zasadach branżowych”.

Moje wieloletnie dyskusje z ekspertami w zakresie projektowania bezpieczeństwa w przedsiębiorstwach, wskazują, że ogólnie za dobre praktyki można przyjąć następującą zasadę:  

Pojemność netto zasobnika wanny wychwytowej powinna wynosić nie mniej niż 25% całkowitej objętości magazynowanych w niej substancji lub 110% pojemności pojedynczego największego opakowania, pojemnika jednostkowego lub zbiornika przenośnego – w zależności od tego, która z tych wartości jest większa.

Jednak należy pamiętać, że ostatecznie to Pracodawca definiuje bezpieczeństwo i określa czy wskazywana pojemność wanny wychwytowej może być większa z uwagi na np. częstotliwość weryfikacji stanu pojemników, doświadczenie z awaryjnością i ilością zdarzeń uszkodzeń opakowań, podwyższony stopień zagrożenia chemicznego lub wpływu na środowisko. Przykładem jest branża rafineryjna, gdzie często minimalna pojemność wanny wychwytowej wynosi 150% objętości składowanych pojemników.

Najważniejszą zasadą doboru wanny wychwytowej jest podwyższanie poziomu bezpieczeństwa dla pracowników i obniżanie ryzyka zagrożeń, będących wynikiem rozszczelnienia się pojemników. Kierując się tą zasadą, dobierajmy rozwiązania, które zapewnią nam to wszystko swoją jakością i funkcjonalnością.

Przemysław Domagalski

Prezes Exflo Sp. z o.o., regularny uczestnik szkoleń i warsztatów z zakresu magazynowania substancji niebezpiecznych, certyfikowany auditor wewnętrzny ISO 14001, współtwórca praktycznych produktów wspomagających ochronę środowiska.